Czy w piecu na ekogroszek można palić pelletem?

W piecu na ekogroszek można palić pelletem, pod warunkiem że kocioł pochodzi z nowszej generacji. Konieczne jest dostosowanie ustawień sterownika oraz zastosowanie dodatkowych zabezpieczeń. Zanim zdecydujesz się na taką zmianę, sprawdź nasze wskazówki dotyczące bezpiecznego użytkowania.

Czy w piecu na ekogroszek można palić pelletem?

Przejście z ekogroszku na pellet w kotle węglowym jest technicznie możliwe, choć nie zawsze opłacalne. Warunkiem podstawowym jest nowsza konstrukcja urządzenia, która pozwala na zmianę parametrów spalania. W starszych kotłach takie dostosowanie bywa trudniejsze, a ryzyko spadku wydajności jest wyraźnie większe.

Specjaliści potwierdzają, że w kotłach nowej generacji można palić granulatem drzewnym po wymianie lub regulacji palnika. Wystarczy też zmienić ustawienia sterownika. Mimo to efektywność takiego spalania rzadko dorównuje pracy kotła dedykowanego wyłącznie pelletowi.

Trzeba też brać pod uwagę, że oba paliwa mają inną frakcję i różne temperatury spalania. Kocioł na ekogroszek jest przystosowany do intensywnego spalania węgla, więc pellet może palić się mniej wydajnie, a zużycie opału wzrośnie.

Czym różni się ekogroszek od pelletu?

Ekogroszek to węgiel o drobnej granulacji i wysokiej kaloryczności, która przekracza 24 MJ/kg. Jego zaletą jest niska zawartość siarki, mała ilość wody oraz niska spiekalność. Dzięki temu w kotle powstaje mniej popiołu niż przy tradycyjnym węglu.

Pellet drzewny ma formę granulatu produkowanego z odpadów drzewnych i biomasy. Jego wartość opałowa jest znacząco niższa – zazwyczaj wynosi od 15 do 18 MJ/kg, a pellet ze słomy pszennej osiąga około 16 MJ/kg. Mimo to granulat nadal należy do paliw wysokokalorycznych.

Oba paliwa nadają się do kotłów z automatycznym podajnikiem, ale ich właściwości spalania są odmienne:

Kaloryczność pelletu wynosi od 15 do 18 MJ/kg, podczas gdy ekogroszek przekracza 24 MJ/kg – ta różnica bezpośrednio wpływa na zużycie opału w sezonie.

Te różnice mają bezpośredni wpływ na komfort użytkowania oraz częstotliwość czyszczenia kotła. Pellet generuje mniej sadzy i popiołu, przez co kotłownia zazwyczaj pozostaje czystsza.

Dlaczego warto palić pelletem?

Pod względem ekologii pellet wypada znacznie korzystniej niż ekogroszek. Powstaje jako produkt uboczny produkcji drewna, więc jest paliwem odnawialnym i pozostaje w naturalnym obiegu biomasy. Podczas spalania emisja zanieczyszczeń jest niższa, a popiół można wykorzystać jako nawóz ogrodowy.

Komfort obsługi również przemawia na korzyść granulatu. Spalanie pelletu oznacza mniejsze ilości popiołu i sadzy, co przekłada się na rzadsze czyszczenie komory oraz łatwiejsze utrzymanie porządku w kotłowni. To istotna różnica w porównaniu z węglem, który potrafi szybciej zabrudzić urządzenie.

Czy pellet jest popularny na świecie?

Unijna produkcja granulatu drzewnego w 2018 roku osiągnęła 20,3 mln ton, a cały rynek europejski odnotował ponad 10-procentowy wzrost rok do roku. Do największych producentów na świecie należą Europa i Chiny.

Zużycie pelletu w krajach UE-28 wyniosło w tym samym okresie 26,1 mln ton, co oznacza wzrost o 2,1 mln ton w porównaniu z 2017 rokiem. Największe skoki odnotowano w Rosji (+19,1%), Francji (+11,1%), Szwecji (+9,3%), Niemczech (+7,3%) oraz na Litwie (+7,3%).

Jak pellet wypada pod względem czystości?

Spalanie granulatu generuje bardzo małe ilości popiołu, który dodatkowo nadaje się do wykorzystania w ogrodzie. Dla porównania, popiół z ekogroszku wymaga utylizacji i nie ma praktycznego zastosowania. Mniejsza ilość zanieczyszczeń oznacza też rzadszą konserwację palnika i podajnika.

Jak bezpiecznie palić pelletem w kotle na ekogroszek?

Aby bezpiecznie palić pelletem w kotle na ekogroszek, trzeba przygotować instalację na inne parametry spalania. Pominięcie tych kroków może prowadzić do awarii, a nawet zagrożenia pożarem. W tym celu zadbaj o następujące elementy:

• montaż systemu zabezpieczającego przed cofnięciem żaru,
• zmiana ustawień sterownika na tryb pelletowy,
• dostosowanie nadmuchu i czasu podawania,
• utrzymywanie zadanej temperatury kotła w bezpiecznym zakresie.

Zabezpieczenie przed cofnięciem żaru

Podczas spalania pelletu może dojść do cofnięcia się żaru w stronę podajnika i zasobnika. Aby temu zapobiec, stosuje się prosty system zwany „strażakiem”. To pojemnik z wodą umieszczony na rurze podajnika, który w razie zagrożenia gasi płomień. Dobrze, gdy sterownik posiada również funkcję cofnięcia ognia.

Ustawienia sterownika

Dostosowanie parametrów pracy sterownika to jeden z pierwszych kroków po przejściu na pellet. Zwykle wybiera się tryb pracy dla granulatu, a następnie koryguje nadmuch i czas podawania. W praktyce użytkownicy często ustawiają dmuchawę na wartości od -5 do -8, a czas podawania w przedziale 10–15 sekund.

Temperatura zadana kotła powinna wynosić 65–75°C. Dzięki temu spalanie przebiega stabilnie, a ryzyko osadzania się smoły jest mniejsze. Zbyt niska temperatura sprzyja kondensacji substancji smolistych, które z czasem potrafią pogorszyć pracę urządzenia.

Podczas palenia pelletem w kotle na ekogroszek utrzymuj temperaturę zadaną na poziomie 65–75°C, aby ograniczyć osadzanie się smoły na ściankach wymiennika.

Problem z zasmoleniem

Zasmolenie kotła to zjawisko, które pojawia się szczególnie w trybie podtrzymania żaru. Para ze smoły osadza się wtedy na ściankach wymiennika, co prowadzi do spadku wydajności. Z tego powodu zaleca się rezygnację z funkcji podtrzymywania i w razie potrzeby całkowite wygaszenie paleniska.

Objawem problemu bywa czarny nalot wewnątrz komory spalania. Jeśli pojawi się on mimo odpowiednich ustawień, warto skrócić czas podawania lub zwiększyć nadmuch. Każda instalacja reaguje nieco inaczej, dlatego istotne są obserwacje i stopniowe korekty.

Czy w piecu na pellet można palić ekogroszkiem?

Sytuacja odwrotna, czyli spalanie ekogroszku w piecu na pellet, jest zdecydowanie odradzana. Kotły pelletowe mają podajniki i palniki przystosowane do lekkich, drobnych granulek. Węgiel o większej granulacji jest cięższy i wymaga wyższej temperatury spalania, co szybko prowadzi do uszkodzeń mechanicznych.

Próba palenia ekogroszkiem w takim urządzeniu często kończy się zapchaniem podajnika lub nadmiernym zużyciem palnika. Dodatkowo węgiel wytwarza więcej popiołu i sadzy, przez co system spalania łatwiej się zapycha. Efektywność ogrzewania również znacząco spada, a koszty napraw bywają wysokie.

Na rynku dostępne są kotły wielopaliwowe, które radzą sobie zarówno z pelletem, jak i z ekogroszkiem. Ich sterownik rozpoznaje rodzaj paliwa i samodzielnie dopasowuje parametry pracy. To rozwiązanie jest wygodne, ale warto sprawdzić, czy dla obu paliw zapewnia zadowalającą sprawność i nie generuje dodatkowych kosztów eksploatacyjnych.